Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay Milletvekili Şerafettin Can Atalay'ın tutukluluğuyla ilgili başvuruyu 17 Kasım 2026 tarihinde karara bağladı. AİHM İkinci Dairesi, Atalay'ın özgürlük ve güvenlik hakkı ile milletvekilliği görevini yerine getirme hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme, Türkiye'nin Atalay'ın tutukluluğunu sona erdirmesi, serbest bırakılmasını sağlaması ve milletvekilliği görevine dönebilmesi için gerekli bireysel tedbirleri almasını istedi.
AİHM hangi hakların ihlal edildiğine karar verdi?
11503/24 numaralı başvuruyu inceleyen AİHM, Atalay'ın tutukluluğuyla ilgili değerlendirmesinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin birden fazla hükmünün ihlal edildiğini belirledi. İhlal kararları, sözleşmenin 5. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen özgürlük ve güvenlik hakkını, 5. maddesinin 4. fıkrasında yer alan tutukluluğun yargısal denetimini ve 1 No'lu Protokol'ün 3. maddesindeki serbest seçim hakkını kapsıyor. Mahkeme ayrıca sözleşmenin 18. maddesi kapsamında da ihlal tespit etti.
Kararda, Türkiye'nin yalnızca Atalay'ın bireysel durumuna yönelik adımlar atması değil, benzer ihlallerin tekrarlanmasını önleyecek düzenlemeleri de hayata geçirmesi gerektiği belirtildi. Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmasını güvence altına alacak genel tedbirler alınması da istendi.
Can Atalay kimdir, neden cezaevinde bulunuyor?
1976 doğumlu Şerafettin Can Atalay, avukat ve insan hakları savunucusudur. 2023 genel seçimlerinde Türkiye İşçi Partisi listesinden Hatay milletvekili seçildi. Gezi Parkı olaylarıyla ilgili davada 18 yıl hapis cezasına mahkûm edilen Atalay, milletvekili seçilmesinin ardından da cezaevinde tutulmaya devam etti.
Anayasa Mahkemesi daha önce Atalay'ın başvurusuyla ilgili ihlal kararları vermişti. Bu kararların uygulanmaması ve milletvekilliği görevini yerine getirememesi, AİHM başvurusunun temel hukuki konuları arasında yer aldı.
AİHM kararından sonra Can Atalay tahliye edilecek mi?
AİHM, Türkiye'den Atalay'ın serbest bırakılmasını ve milletvekilliği görevini yerine getirmesini sağlayacak bireysel tedbirleri almasını istedi. Ancak kararın açıklanması, Atalay'ın fiilen tahliye edildiği veya TBMM'deki görevine hemen döndüğü anlamına gelmiyor. Kararın Türkiye tarafından nasıl uygulanacağına ilişkin sonraki işlemler henüz netleşmiş değil.
TİP Genel Başkanı Erkan Baş da kararın ardından TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'a ve siyasi partilere çağrıda bulunarak Atalay'ın tahliye edilmesini ve Meclis'teki görevine dönmesinin sağlanmasını istedi.